اما چون همواره آن را با جوهر ليمو يا به اصطلاح ديگر آسيد طرطيريكى توأم مىدهند در فارسى به صورت جلب طرطر شهرت يافته است . در كليهء امراض صرف‌نظر از اينكه از چه مقوله باشند طبيب ايرانى معالجه را با دادن چند مسهل شروع مىكند حتى اسهال را نيز با روغن كرچك معالجه مىكنند . با تصديق اينكه اين طرز معالجه در سرزمينى كه امراض روده و معده شيوع فراوان دارد ، داراى فوايدى است و موجه بشمار مىرود از نظر دور نبايد داشت كه هرگاه بدون استثنا در تمام موارد به اين روش متوسل شويم عواقب زيان‌بارى را سبب شده‌ايم مثلا در مورد تبهاى موذى چون بلافاصله جسارت تجويز گنه‌گنه را ندارند ابتدا مزاج را با دادن مسهل تضعيف مىكنند و ديگر بهترين فرصت براى مداواى درست از دست مىرود . همانطور كه در ايام گذشته در اروپا رسم بود ، اكنون در ايران نيز رسم است كه در آستانهء بهار خون بدن را تصفيه كنند و بيشتر هدف از آن اين است كه « سودا » ى بدن را خارج سازند . دو علت مختلف باعث شده است كه اين رسم پايدار بماند . نخست ايمان تزلزل‌ناپذير به طب قديم جالينوسى دربارهء تراكم اخلاط مضره كه گاه‌گاه بايد آنها را به مايع تبديل و به كمك « مستفرغات » از بدن خارج كرد ؛ ديگر اعتقادى خطا ولى با طبع انسان غير - متمدن موافق ، به اينكه تجربياتى را كه از حيوانات بدست آمده است ، مىتوان بدون استثنا به اعضا و جوارح انسان منتقل ساخت . حال چون هيچ حيوانى به اندازهء اسب به فرد ايرانى نزديك نيست و اين تنها حيوانى است كه مورد تدقيق و تفحص وى قرار گرفته است و او به تربيت و اصلاح نژادش همت گماشته پس آنچه را از ملاحظه و امعان نظر در احوال اسب آموخته اصول و مبناى معالجهء بدن خود نيز قرار داده است . اينكه اسبها در فصل بهار به جاى كاه و جو كه قوت غالب آنها در تمام سال است چگونه با علف تازه و سبز تعليف مىشوند ، و با بر كنار بودن از هر نوع كار مشكل و خستگىآور ، به چه طريق تجديد قوا مىكنند ، مطلبى است كه در پنجمين فصل از قسمت اول اين كتاب به صورت مشروح بدان پرداخته‌ايم . درست به همين ترتيب هم ايرانى در بهار ضرورى مىداند كه در مورد شخص خود نيز به چنين برنامه‌اى براى تجديد قوا متوسل شود . براى انجام دادن اين برنامه فاصلهء زمانى بين اواخر فروردين تا اوايل خرداد را انتخاب مىكنند . بيمار پس از آنكه از حكيم خود دستور العمل دقيق و موارد پرهيز را پرسيد در طول پنج تا هشت روز با خوردن منضجها خود را آماده مىكند و آنگاه مسهل مىخورد و پس از دو روز باز مسهل ديگرى مىخورد ، و در موارد نادر سومين مسهل را هم مىخورد و از اين پس برنامهء تجديد قوا شروع مىشود كه سى تا چهل روز طول مىكشد و عبارت است از خوردن چوب‌چينى طبق دستور ، گاهى عشبه يا عصارهء كاسنى ، چغندر ، شاتره و غيره ، يا شير و آب پنير . در بحبوحهء تابستان نيز آب هندوانه و گرمك ،